Các loài nhện xuất hiện ở nhiều khu vực khác nhau, từ nhà ở đến môi trường tự nhiên. Một số loài vô hại, trong khi những loài khác có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt. Vậy, làm thế nào để phân biệt nhện độc và nhện không gây hại?Cùng Diệt Côn Trùng KTX tìm hiểu các loài nhện trong bài viết dưới đây.
Tổng quan về loài nhện
Tổng quan về loài nhện
Nhện hay nhền nhện, có tên khoa học là Araneae, thuộc lớp hình nhện, ngành chân khớp. Nhện là nhóm động vật không xương sống với cơ thể chia thành hai phần chính: phần đầu ngực và phần bụng. Nhện có tám chân, một đôi kìm chứa tuyến nọc độc, không cánh và miệng không có hàm nhai.
Tất cả các loài nhện đều có thể tạo tơ – loại sợi mỏng nhưng cực kỳ chắc chắn do chứa protein đặc biệt. Tơ này được tiết ra từ các tuyến ở phần cuối bụng và có nhiều công dụng. Nhện sử dụng tơ để di chuyển, xây tổ, giăng bẫy săn mồi, bảo vệ trứng và lưu trữ tinh trùng. Một số loài dùng tơ để giăng lưới để bắt mồi, một số ít săn mồi bằng cách phục kích.
Cấu tạo sinh học của nhện
Phần đầu ngực
Nhện có bốn cặp chân nằm ở hai bên phần đầu ngực.
Trên cơ thể và chân có lớp lông thưa giúp cảm nhận rung động, âm thanh và mùi hương.
Mắt của nhện thường là mắt đơn, khả năng thị giác tùy thuộc vào từng loài: có loài chỉ phân biệt được sáng – tối, một số loài lại có tầm nhìn sắc nét tương đương chim bồ câu.
Hai ngàm miệng giúp nhện kẹp chặt con mồi và hỗ trợ giao phối.
Nhện không nhai mà sử dụng ống hút để hấp thụ dịch lỏng từ con mồi.
Phần bụng
Gồm các bộ phận quan trọng như khe thở, lỗ sinh dục và tuyến tơ.
Nhện có hai khe thở, ở giữa là lỗ sinh dục.
Phía sau bụng là núm tuyến tơ – nơi tiết ra tơ nhện.
Giác quan của nhện
Đa số các loài nhện có 8 mắt, nhưng số lượng mắt có thể thay đổi tùy loài. Nhện thuộc nhóm Haplogynae có 6 mắt, Tetrablemma có 4 mắt, trong khi họ Caponiidae chỉ có 2 mắt. Một số loài, như Salticidae (nhện nhảy), có hai mắt trước lớn hơn hẳn giúp quan sát tốt hơn. Tuy nhiên, cũng có loài nhện không có mắt.
Nhện là loài động vật không xương sống thuộc lớp hình nhện ngành chân khớp
Các loài nhện phổ biến nhất hiện nay
Nhện túi vàng
Hình dạng
Nhện có kích thước từ 1/4 đến 3/8 inch.
Cơ thể gồm bốn đôi chân, trong đó cặp chân đầu dài hơn hẳn cặp chân cuối.
Mắt gồm tám mắt nhỏ, có màu sẫm và sắp xếp thành hai hàng ngang.
Màu sắc chủ đạo là xanh xám, phần bụng có thể mang màu vàng hoặc be, với các sọc tối chạy dọc theo thân.
Tập tính
Chủ yếu săn các loài côn trùng nhỏ làm thức ăn.
Không giăng mạng như nhiều loài khác, thay vào đó, chúng tạo ra các ống hoặc túi tơ ở vị trí kín đáo để trú ẩn vào ban ngày.
Thường hoạt động về đêm, di chuyển để tìm kiếm thức ăn. Khi bị quấy rầy, chúng rơi xuống sàn để tìm nơi trú ẩn an toàn hơn.
Vòng đời
Nhện cái có thể đẻ nhiều lứa trứng trong suốt vòng đời của mình. Mỗi lứa, chúng sản xuất khoảng 5 túi trứng, mỗi túi chứa từ 30 đến 48 trứng. Khoảng 30% con đực trưởng thành bị con cái ăn thịt sau khi giao phối.
Nhện túi vàng có tập tính săn mồi vào ban đêm
Nhện nhà
Hình dạng
Nhện cái có kích thước từ 5 đến 8 mm, trong khi con đực nhỏ hơn, chỉ khoảng 4 mm.
Nhện nhà thường có màu nâu hoặc xám, trên cơ thể có những vệt đậm tạo thành các đường phân đoạn rõ ràng.
Chúng sở hữu tám mắt, trong đó có một mắt dạng thấu kính.
Cơ thể nhện nhà chia thành hai phần chính: phần đầu ngực và phần bụng. Giống như bọ cạp và bọ ve, chúng không có cánh.
Tập tính
Nhện nhà có xu hướng sống ở những nơi tối, ẩm thấp hoặc bị mốc.
Chúng thường xâm nhập vào nhà qua các khe hở trên tường, cửa hoặc các vết nứt nhỏ.
Loài nhện này thích trú ẩn ở những góc khuất ít bị tác động, chẳng hạn như dưới gầm đồ đạc, kẽ cửa, hoặc những khu vực lâu ngày không được sử dụng.
Khi cửa mở, chúng có thể nhanh chóng bò vào nhà để tìm nơi trú ẩn an toàn.
Vòng đời
Nhện nhà có tuổi thọ trung bình khoảng một năm. Một số con cái thuộc một số loài có thể sống lâu hơn, kéo dài từ hai đến ba năm trong điều kiện thích hợp.
Nhện nhà thường chọn nơi ẩm thấp trong nhà để ẩn nấp
Nhện chân dài
Hình dạng
Nhện trưởng thành có kích thước từ 1/8 inch đến 3/8 inch.
Mặt trên cơ thể có hoa văn màu xám hoặc nâu nhạt, trong khi mặt dưới thường có màu kem.
Tập tính
Loài nhện này chủ yếu săn mồi trên thân cây hoặc mặt đất.
Thức ăn của chúng bao gồm các loài chân khớp thân mềm như rệp cây, sâu bướm, ấu trùng bọ và sên nhỏ.
Vòng đời
Không giống nhiều loài nhện khác, nhện chân dài chỉ sinh sản một lần mỗi năm. Nhện cái thường đẻ trứng trong môi trường đất ẩm để bảo vệ con non khỏi điều kiện khắc nghiệt.
Nhện chân dài chủ yếu săn mồi trên cây hoặc mặt đất
Nhện sói
Hình dạng
Nhện cái trưởng thành có kích thước khoảng 5/16 inch, trong khi con đực nhỏ hơn, chỉ khoảng 1/4 inch.
Màu sắc phổ biến của loài này là nâu đến xám.
Tập tính
Chúng thường cư trú trong các hang cạn có lối vào mở, không giăng mạng hay trang trí, đôi khi ẩn nấp trong lớp rong rêu hoặc chất hữu cơ phân hủy.
Hoạt động chủ yếu vào ban đêm để săn mồi, trong khi ban ngày lại tìm nơi trú ẩn để tránh kẻ thù.
Vòng đời
Nhện sói cái mang theo túi trứng bên mình, gắn liền với cơ quan tiết tơ dưới bụng để bảo vệ. Khi trứng nở, nhện con leo lên lưng mẹ và sống nhờ sự chăm sóc của mẹ trong vài tuần đầu tiên trước khi tự lập.
Nhện sói có tập tính sống trong hang
Nhện góa phụ đen
Hình dạng
Nhện góa phụ đen cái có kích thước lớn hơn con đực từ 2 – 3 lần, chiếm ưu thế rõ rệt về cả trọng lượng và độ phát triển cơ thể.
Cơ thể thường có màu đen bóng, một số loài có dấu hiệu đỏ hoặc cam trên bụng giúp phân biệt so với các loài nhện khác.
Tập tính
Nhện góa phụ đen nổi tiếng với tập tính ăn thịt bạn tình sau khi giao phối.
Chúng có nọc độc cực kỳ nguy hiểm, được đánh giá mạnh gấp 15 lần so với rắn đuôi chuông.
Chất độc latrotoxin trong vết cắn có thể gây ra các triệu chứng như nôn mửa, khó thở, mê sảng, liệt cơ và co giật. Dù vậy, theo nghiên cứu, nếu được điều trị kịp thời trong vòng 24 giờ, vết cắn của loài này thường không gây nguy hiểm đến tính mạng con người.
Vòng đời
Nhện cái đẻ trứng trong kén tơ, mỗi kén chứa hàng trăm trứng.
Sau một thời gian, trứng nở thành nhện con và dần phát triển thành nhện trưởng thành.
Vòng đời của nhện góa phụ đen kéo dài từ 1 đến 3 năm tùy vào điều kiện môi trường.
Nhện góa phụ đen là loài cực độc
Nhện Tarantula
Hình dạng
Nhện Tarantula trưởng thành có kích thước cơ thể (không tính chân) từ 1 đến 5 inch, lớn hơn đáng kể so với các loài nhện khác.
Phần lớn chúng có cơ thể chắc khỏe, chân dài và nhiều lông, thường có màu đen hoặc nâu. Một số loài sở hữu màu sắc nổi bật hơn.
Tập tính
Nhện Tarantula ưa sống ở những khu vực đất khô, có khả năng thoát nước tốt.
Chúng có thói quen đào hang trong lòng đất, đồng thời kết hợp đan mạng nhện để làm nơi trú ẩn và săn mồi.
Vòng đời
Mùa giao phối thường diễn ra vào mùa thu.
Sau khi thụ tinh, trứng được ấp trong khoảng 6 đến 9 tuần.
Nhện cái đẻ từ 500 đến 1.000 trứng trong kén tơ, đảm bảo an toàn cho con non.
Sau 2 đến 3 tuần, nhện con rời tổ và bắt đầu cuộc sống độc lập.
Nhện Tarantula có tuổi thọ khá dài, dao động từ 25 đến 40 năm, khiến chúng trở thành một trong những loài nhện sống lâu nhất.
Đặc điểm của nhện Tarantula là chúng có nhiều lông
Một số câu hỏi thường gặp về loài nhện
Nhện có cắn không? Vết nhện cắn có gây nguy hiểm không?
Trong số các loài nhện, có hơn 50 loài có thể cắn người, nhưng hầu hết không gây ra vết thương nghiêm trọng. Vết cắn thường chỉ gây đau và sưng nhẹ trong vòng 1 – 2 ngày, tương tự như khi bị ong đốt.
Nhện chia thành hai bộ phận chính: phần đầu ngực và phần bụng. Loài nhện đều có tám chân, cùng với một đôi kìm chứa tuyến độc, nhưng không có hàm nhai và không có cánh.
Nhện có được xếp vào nhóm côn trùng hay không?
Nhện thuộc lớp hình nhện, cùng nhóm với bọ cạp, khác biệt hoàn toàn so với côn trùng. Nhện có tám chân, trong khi côn trùng chỉ có sáu chân.
Tuy nhiên, chúng vẫn có một số đặc điểm giống côn trùng, chẳng hạn như cấu trúc cơ thể được bao bọc bởi lớp vỏ cứng và có chân khớp.
Nhện là động vật lớp hình nhện không phải côn trùng
Diệt Côn Trùng KTX hy vọng qua bài viết này, bạn đã có thêm thông tin hữu ích để phân biệt các loài nhện phổ biến tại Việt Nam. Nhện có thể mang lại lợi ích hoặc gây hại tùy theo từng loài, vì vậy việc nhận biết chính xác là rất quan trọng. Nếu bạn cần giải pháp kiểm soát nhện và các loài côn trùng hiệu quả, đừng ngần ngại liên hệ Diệt Côn Trùng KTX để được hỗ trợ tốt nhất.
Trần Quang Hưng – CEO của Công ty Diệt côn trùng KTX, đồng thời là người sáng lập nên dịch vụ GFC Pest Control từ năm 1996. Với hơn 28 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vệ sinh môi trường, ông đã đưa GFC từ một dịch vụ nhỏ lẻ trở thành tập đoàn lớn mạnh thuộc Top 3 Công ty kiểm soát dịch hại lớn nhất Việt Nam.
